Start > Robert Antelme > boektitel

Robert Antelme: De menselijke soort

  • Beschrijving
  • Recensies

Oorspronkelijke titel: L'Espèce humaine, 1947
Vertaling: P. Huigsloot
Uitgever: SUN, 2001
ISBN13: 978-90-5875-007-5ISBN: 9789058750075


Flaptekst / Beschrijving

In 1943 besluit de dan 26-jarige Robert Antelme tot het verzet tegen de nationaal-socialistische bezetter van Frankrijk toe te treden. Een jaar later, in juni 1944, wordt hij gearresteerd door de Gestapo en naar het concentratiekamp afgevoerd. Hij verblijft onder meer in Buchenwald en beleeft het einde van de oorlog, meer dood dan levend, in Dachau, waaruit hij wordt gered door zijn vrienden uit het verzet, onder wie Frangois Mitterand. Later zal Marguerite Duras, met wie hij voor zijn arrestatie het leven deelde, zijn terugkeer naar huis en in het leven beschrijven in haar verhaal De pijn.

Eenmaal bevrijd en terug in Parijs begint Antelme zijn leven in het kamp op te schrijven. Het boek wordt, net als het vroege werk van Primo Levi, aanvankelijk nauwelijks opgemerkt.

De menselijke soort neemt in de literatuur over de concentratiekampen een aparte plaats in. Het is geen relaas geschreven in een stereotiepe taal en ook geen episch werk, maar het is, geschreven in eenvoudige en treffende bewoordingen, een verwoording van de naakte ervaring. In dat opzicht houdt het boek afstand van de literatuur. Tegelijk is het een meditatief boek, het is een reflectie op het leven, samenleven en overleven in het kamp. In de drang tot overleven tonen de gevangenen hun weerstand tegen hun onderdrukkers. Immers, het uiterste dat men moet zien te behouden is niet dood te zijn. Men moet weigeren te zijn wat de SS wil dat men is.

'je hebt het boek van Primo Levi [Als dit een mens is] dat ik heel sterk vind, maar hét boek over het leven en de ervaring in een kamp, en dat zonder een spoor van persoonlijke haat, kleingeestigheid of verongelijktheid, blijft voor mij De menselijke soort.' Edgar Morin

Recensies

  • Echte kampen, echte pijn - Jacq Vogelaar, Trouw, 28-05-2005
  • Ook de beul is een mens zoals wij - Rokus Hofstede, de Volkskrant, 22-06-2001
  • Overleven als daad van verzet - Arnold Heumakers, NRC Handelsblad, 22-06-2001
  • Onmogelijk voor iedereen niemand te worden - T. van Deel, Trouw, 05-05-2001